Slimmer bouwen met de nieuwste technologieën

Digitalisatie en industrialisatie van bouwprocessen levert veel meer voordelen op dan alleen het beperken van de faalkosten. Charlotte Trip, maandag 4 februari thema-ambassadeur op BouwBeurs R&D, zegt: “We kunnen veel slimmer bouwen, door BIM volledig te benutten. Het bouwproces zal dan efficiënter worden, het is van toegevoegde waarde voor gebruikers van een pand én het kan een belangrijke bijdrage leveren aan hedendaagse thema’s als verduurzaming en circulariteit.”

Vorig jaar startte Trip, in het dagelijks leven werkzaam aan de Hogeschool Utrecht, een cursus voor professionals over het BIM-proces. “BIM wordt nog niet optimaal toegepast. Met name de I (van informatie) benutten we niet optimaal. We laten ons eigenlijk verleiden tot CAD-tekenen in 3D.” Terwijl door meer functionaliteiten van BIM in te zetten, de bouw veel winst kan behalen.

“Voorwaarde is wel dat we BIM dan veel slimmer gaan gebruiken. Bij grote aannemers zie ik die professionalisering, maar er is nog een grote groep die achterblijft. Denk aan opdrachtgevers, architecten en kleinere bouwbedrijven. Terwijl BIM ook voor hen meerwaarde creëert. Voor de architect is het bijvoorbeeld belangrijk dat een gebouw bij oplevering er net zo uitziet als het ontworpen is. Bovendien kan de architect de opdrachtgever veel beter meenemen in zijn gedachtegang door virtual reality en augmented reality & gaming in te zetten en het ontwerp tot leven te wekken. Een waardevol BIM-model is daarnaast op lange termijn van toegevoegde waarde voor de opdrachtgever die een gebouw duurzamer kan beheren. En de bouwer kan door BIM veel efficiencywinst behalen. Bijvoorbeeld door nauwer samen te werken met leveranciers, meer te prefabriceren en vervolgens te assembleren op de bouwplaats.”

Ideaal werkproces
We moeten veel meer denken in levenscycli en BIM is daarvoor een hulpmiddel, is de mening van Trip. “Maar BIMmen mag geen doel op zich zijn. Het streven moet zijn een ideaal werkproces en slimme gebouwen realiseren. Een goed BIM-model maken, is de eerste stap die genomen moet worden. Het voorkomt dat je achteraf problemen aan het oplossen bent die eigenlijk al eerder aan het licht konden komen.” Wat wel eens over het hoofd wordt gezien is dat BIM tevens een belangrijke bijdrage kan leveren aan de duurzaamheid en circulariteit van gebouwen.

“Een goed model stelt beheerders in staat om slimme functionaliteiten toe te voegen en zo bijvoorbeeld energie te sparen. En door het BIM-model te koppelen aan Madaster levert het een significante bijdrage aan de circulaire economie. Veel duidelijker is bijvoorbeeld welke materialen gebruikt zijn en welke bij verbouwingen vrijkomen.” Hier is echter wel schaalgrootte voor nodig, maar Trip weet dat bijvoorbeeld Rotterdam de eerste stappen al zet. “De havenstad is bezig een grote stadsmaquette op te zetten. Voor toekomstige ontwerpen kunnen architecten en bouwers dan rekening houden met materialen die vrijkomen.”

Slim voor architect en bouwer
Omdat de stadsmaquette nog toekomstmuziek is, vragen we aan Trip waar de eerste winst te behalen is. “Ik denk dat parametrisch modelleren - een model gedeeltelijk automatisch laten maken op basis van de gegevens die je invoert in de computer - veel kan bijdragen aan de manier waarop we ontwerpen en hoe we bouwen. Online staat een film van een stadion. Te zien is hoe met één druk op de knop de hellingshoeken worden aangepast en hele stadion verandert van vorm zodat bezoekers nog steeds een ideale zichthoek op het veld hebben.”

Nu is dat een groot project waar bouwers en architecten niet dagelijks mee te maken hebben, maar ook bij meer gangbare projecten is parametrisch modelleren aantrekkelijk, blijkt als ze verder praat. “Een ander voorbeeld is een bestaand kantoorgebouw dat getransformeerd wordt naar een appartementengebouw. Parametrisch modelleren werd ingezet om een optimale indeling te realiseren met de meeste verhuurbare vierkante meters. De computer bleek dat veel efficiënter te doen dan de ontwerper.” Zelfs op de bouwplaats kan 3D-informatie zeer effectief zijn. “Door pointcloud opnames te maken - bijvoorbeeld vanaf een kraan of een mobiele unit - en deze foto’s te koppelen aan het 3D-model kan de uitvoerder de dagstand bepalen en veel tijd besparen.”

>> Terug naar het programma van BouwBeurs R&D

-->